Ogólny opis

Rak bakteryjny pomidora to szeroko rozpowszechniona i dość niebezpieczna choroba roślin z rodziny psiankowatych, która może powodować znaczne szkody w uprawach. Szczególnie dotkliwie uszkadzane są rośliny pomidora.

Rak bakteryjny na roślinach objawia się w dwóch formach: lokalnej i rozproszonej.

• Forma lokalna charakteryzuje się tym, że jej objawy mogą wystąpić na wszystkich organach roślinnych. Na przykład organy wegetatywne rozwijają uszkodzenia w postaci małej brązowej nekrozy, a na owocach powstają specyficzne uszkodzenia – białe plamy z czarnym środkiem (“ptasie oko”).Zlokalizowana forma jest powierzchowna i jest uważana za mniej niebezpieczną.
• Forma rozproszona jest bardziej niebezpiecznym objawem raka bakteryjnego pomidora. Na młodych roślinach, które mogą zostać zainfekowane przez zakażone nasiona lub przez bakterie dostające się do rośliny przez nacięcia i inne uszkodzenia mechaniczne, dochodzi do więdnięcia i całkowitego obumarcia rośliny bez żadnych innych objawów.

W przypadku zakażenia dorosłej rośliny objawy choroby różnią się w zależności od odmiany pomidora. Na pomidorach determinujących w otwartym polu choroba rozwija się w postaci żółtaczki i nekrozy, które najpierw pojawiają się wzdłuż krawędzi liścia, a następnie rozprzestrzeniają się na całą roślinę. U pomidorów szklarniowych, które mają nieograniczony wzrost łodygi, występuje jednostronne więdnięcie cząstek liści, prowadzące do ich skrzywienia. W przypadku obu rodzajów pomidorów charakterystyczne zmiany w kolorze ksylemu i łyka są widoczne w przekrojach łodyg i ogonków liściowych. Straty plonów w przypadku przedwczesnej reakcji na chorobę mogą sięgać 60%.

Choroba ta jest wywoływana przez bakterie Clavibacter michiganensis subsp. Michiganensis (Smith 1910). Są to nieruchliwe, tlenowe, Gram-dodatnie bakterie w kształcie pręcików. Do zakażenia dochodzi poprzez skażone nasiona, na których bakterie mogą pozostać żywotne przez okres do trzech lat. Wtórna infekcja może wystąpić, gdy zdrowa roślina wejdzie w kontakt z zakażoną, ze strukturami zawierającymi patogen. Choroba może być również rozprzestrzeniana przez pracowników podczas prac konserwacyjnych. Penetracja do układu naczyniowego rośliny jest ułatwiona przez uszkodzenia mechaniczne. Aktywny rozwój choroby następuje w wysokich temperaturach i wilgotności. Optymalna temperatura dla rozwoju tego typu bakterii wynosi 25-27 °C.