Ogólny opis

Parch dyniowatych lub plamistość jest powszechną chorobą, szczególnie w szklarniach, w których występują problemy z ogrzewaniem. Straty w plonach stają się zauważalne, gdy uprawy są silnie zainfekowane patogenem. Choroba występuje na ogórkach i pomidorach, ale patogeny na tych uprawach są różne.
Aby zapobiec rozwojowi choroby, uprawia się odmiany odporne, kontroluje temperaturę i wilgotność w szklarni, a dolne liście rośliny są usuwane na czas. Cyrkulacja nieogrzewanego powietrza w szklarni często prowadzi do rozprzestrzeniania się zarodników, a tym samym do szybkiego rozprzestrzeniania się choroby.
Choroba jest charakterystyczna głównie dla szklarni foliowych, gdzie wilgotność powietrza jest wysoka, co sprzyja rozwojowi grzyba. Najczęściej choroba dotyka młode owoce latem, które stają się wygięte, tracą swój wygląd i szybko gniją podczas przechowywania. Cladosporium powoduje obumieranie liści, spadek liczby owoców i pogorszenie ich jakości. W niekorzystnych warunkach uszkodzenia owoców mogą sięgać 50%.
Choroba szybko rozprzestrzenia się z jednego owocu na drugi. Rozwija się szczególnie intensywnie w pobliżu zewnętrznych szklanych ścian szklarni, gdzie temperatura powietrza często spada.
Parch dyniowatych objawia się grzybnią i ciemnymi konidiami. Źródłem infekcji pierwotnej są konidia, które utrzymują się na zainfekowanych resztkach roślinnych i chwastach zakażonych patogenem. Ponadto konidia patogenu pozostają na strukturach.
Objawy choroby zaczynają pojawiać się w połowie lata i nasilają się pod koniec sezonu. Na górnej stronie liścia tworzą się nierównomierne żółte plamy, a na dolnej stronie pojawia się szaro-brązowa warstwa. Liście z dużym obszarem uszkodzeń ostatecznie stają się chlorotyczne i nekrotyczne. Objawy na górnych liściach pojawiają się w przypadku silnej infekcji. Grzyb wytwarza dużą liczbę zarodników, które szybko rozprzestrzeniają się w szklarni. Optymalne warunki do ich kiełkowania to bardzo wysoka wilgotność względna i wysokie temperatury. Zarodniki są rozprzestrzeniane przez prądy powietrza, rozpryski wody lub personel konserwacyjny. Zarodniki są odporne na brak wilgoci, co pozwala im przetrwać bez rośliny żywicielskiej przez kilka miesięcy.
Najczęściej uszkodzeniu ulegają młode owoce. Zmieniają kształt, na powierzchni pojawiają się brązowe plamy, które później stają się czarne. Liście są uszkadzane rzadziej, ale plamy są częstsze.
Objawy infekcji pojawiają się na liściach, łodygach, ogonkach liściowych i owocach. Wzdłuż brzegów liści i między żyłkami pojawiają się kanciaste, jasnobrązowe plamy, które ostatecznie stają się oliwkowo-szare i są otoczone cienką żółtą obwódką.
Najpierw na dolnej stronie liścia tworzy się luźna, bezbarwna grzybnia z niewielką liczbą konidiów, pokrywająca duży obszar wokół plamy. Na górnej stronie liścia tworzą się nekrotyczne plamy, na powierzchni których pojawiają się nośniki konidialne z konidiami. Na górnej i dolnej powierzchni liścia tworzy się gęsta warstwa koloru brązowego, szarego lub ciemnooliwkowego, którego rozwój zbiega się z powstawaniem dziur. Porażona tkanka w pobliżu żył szybko odpada, w wyniku czego w liściach powstają podłużne otwory o poszarpanych krawędziach. Wraz z intensywnym rozwojem choroby obserwuje się deformację liścia na obwodzie i rozwój skróconych ogonków liściowych. Na łodygach i ogonkach liściowych choroba objawia się w postaci suchych, podłużnych owrzodzeń pokrytych szaro-oliwkową warstwą.
Na owocach tworzą się lekko pogłębione oleiste plamy, które z czasem zasychają, a na nich rozwija się duża liczba zarodników grzyba, wyglądających jak szaro-oliwkowa warstwa. Wrzody rosną i pogłębiają się, tkanka pod spodem brązowieje, a powierzchnia pokrywa się korkiem. Brązowienie wnika płytko w grubość płodu, na 2-3 mm. Na powierzchni owrzodzeń pojawiają się krople jasnożółtego płynu o gęstej konsystencji, zawierające zarodniki grzybów. Owoce dotknięte we wczesnym okresie są zakrzywione i słabo się rozwijają.
Czynnikiem sprawczym jest Cladosporium cucumerinum. Najkorzystniejsze warunki do rozwoju choroby występują, gdy są gwałtowne wahania temperatury w ciągu dnia (od 12-15 °C w nocy do 28-32 °C w ciągu dnia) i wysoka wilgotność względna. W takich warunkach okres inkubacji choroby jest najkrótszy i trwa 4-5 dni. Przy wilgotności względnej poniżej 85% choroba ustaje.