Ogólny opis

Korzenie włośnikowate, guzowatość korzeni, to choroba bakteryjna, która może wpływać na wiele upraw i jest szczególnie niebezpieczna dla ogórków uprawianych w pomieszczeniach.
W zamkniętych warunkach gruntowych, w grubości podłoża, system korzeniowy rozwija się w sposób niekontrolowany, a po wypełnieniu objętości maty korzenie zaczynają wyrastać. W tym samym czasie korzenie wyglądają zdrowo, ale później brązowieją i obumierają. U podstawy łodygi i w podłożu mogą tworzyć się małe guzy. Na nacięciu łodygi w strefie korzeniowej widoczne są zbrązowiałe naczynia ksylemu. Ze względu na fakt, że wszystkie siły rośliny idą na rozwój systemu korzeniowego, roślina stopniowo się więdnie. Kostka, ciasno owinięta korzeniami, nabiera struktury gąbczastej i może stanowić korzystne środowisko dla rozwoju patogennych mikroorganizmów i grzybów. Chora roślina często umiera.

Choroba wywoływana jest przez fitopatogenne bakterie Gram-ujemne z rodzaju Agrobacterium. Do gatunków głównych należą Agrobacterium tumefaciens i Agrobacterium rhizogenes. W zależności od rodzaju bakterii, infekcja objawia się różnie na roślinach.
Bakteria Agrobacterium tumefaciens, zawierająca plazmid Ti-, powoduje powstawanie guzów (galasów) na łodygach lub liściach wielu roślin. Kiedy roślina zostaje zainfekowana tym typem bakterii, dochodzi do chaotycznego podziału komórek i powstaje przekształcony kalus (tkanka roślinna powstająca na powierzchni ran roślinnych w wyniku podziału pobliskich żywych komórek), który rozbija warstwy tkanki i rozwija się na powierzchni.

Agrobacterium rhizogenes, który zawiera plazmid Ri-, powoduje chorobę zwaną “korzeniem brodatym”. Plazmid Ri- powoduje nowotworowy (złośliwy) wzrost komórek, który powoduje obfite tworzenie korzeni, wpływa na równowagę hormonalną i zakłóca normalne funkcjonowanie roślin.