Ogólny opis

Więdnięcie fuzaryjne ogórka jest chorobą zakaźną, w której roślina jest atakowana od wewnątrz. Choroba szybko atakuje zdrową tkankę, co prowadzi do śmierci.

Objawy

• Liście stopniowo więdną (od dołu do góry);
• Zielona część krzewu staje się blada, pojawiają się żółte plamy;
• Na łodydze pojawia się różowa warstwa – konidia grzyba;
• Łodyga ciemnieje, pęka i widoczne stają się ślady zgnilizny;
• Załążnie żółkną i obumierają; owoce nie rozwijają się; w miarę postępu choroby wszystkie części rośliny stopniowo więdną i w rezultacie obumierają.

Czynnikiem wywołującym fuzarium ogórka jest Fusarium oxysporum f. sp. cucumerinum.
Fusarium należy do organizmów glebowych. Najpierw grzybnia grzyba przenika z gleby do korzeni, a następnie do układu naczyniowego roślin. Co więcej, grzyby te mogą infekować rośliny przez cały sezon wegetacyjny, zwłaszcza gdy rośliny są osłabione brakiem wilgoci w glebie i wysokimi temperaturami. Wysoka wilgotność (nie tylko deszcz, ale nawet obfita rosa) i ciepła pogoda (20-25°C) to warunki sprzyjające rozwojowi choroby. Ważną rolę odgrywa również wilgotność względna (co najmniej 70%). Na grzybni powietrznej F. oxysporium występują eliptycznie zakrzywione makrokonidia z trzema przegrodami, z lekko zwężoną, nie wydłużoną, gęstą i dobrze zdefiniowaną łodygą u podstawy. Grzyb może tworzyć zwykłe, pośrednie lub wierzchołkowe chlamydospory. Unosząca się w powietrzu grzybnia jest zabarwiona na różne kolory, od fioletowego do różowo-fioletowego lub fioletowo-karminowego. Ważną cechą tego patogenu jest to, że jego rozwój i rozmnażanie odbywa się w glebie. Grzyby Fusarium, dostając się do gleby wraz z resztkami roślinnymi, mogą zimować i utrzymywać się w glebie przez długi czas w postaci konidiów, chlamydospor, grzybni i sklerocjów. W sezonie wegetacyjnym rozprzestrzenia się za pomocą konidiów tworzących się w sporochiach. Konidia są jasnoróżowe, sierpowate, z 1-5 poprzecznymi przegrodami.
W szklarniach grzyb fitopatogeniczny Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum może zanieczyścić sztuczne podłoże uprawowe (substrat).

Rozprzestrzenianie się grzyba następuje, gdy zdrowe korzenie wchodzą w kontakt z zainfekowanymi korzeniami lub poprzez rozprzestrzenianie się makrokonidiów i mikrokonidiów przez prądy powietrza. Kiedy rośliny są uszczypnione, pojawiają się rany, które są idealnymi wrotami dla makrokonidiów i mikrokonidiów, które dostają się do roślin przez powietrze. Chorobie sprzyja chłodne powietrze i temperatura gleby w zakresie 17-20°C.
W walce z grzybem fitopatogennym Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum pewne wyniki można osiągnąć za pomocą dwóch głównych środków: płodozmianu i wdrożenia precyzyjnego programu sanitacji budynków, sprzętu, narzędzi i personelu. Wdrożenie ścisłego programu sanitarnego na początku sezonu wegetacyjnego ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegania chorobie, ponieważ infekcja roślin najczęściej występuje w pierwszych czterech tygodniach sezonu wegetacyjnego. Należy przeprowadzać regularne inspekcje roślin (w celu wykrycia pierwszych oznak choroby) i natychmiast usuwać wszelkie słabe lub chore młode rośliny. Po zbiorach należy zniszczyć wszystkie pozostałości roślin i materiały, a także wszystkie sztuczne podłoża, na których znajdowały się zainfekowane rośliny. Zainfekowane resztki roślin można spalić, wprowadzić do gleby lub zutylizować w miejscu utylizacji odpadów. Zdezynfikować szklarnie lub inne obiekty do uprawy roślin za pomocą zalecanego środka dezynfekującego. Jeśli konieczne jest ponowne użycie podłoża, należy je wysterylizować parą wodną, chociaż do następnego cyklu uprawy preferowane jest nowe podłoże. Jeśli nie można uniknąć infekcji Fusarium, leczenie należy rozpocząć natychmiast. Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym będzie ono skuteczniejsze.